Wielka Brytania, Holandia, Finlandia i Polska potwierdziły w poniedziałek plany zwiększenia wydatków na obronność oraz zacieśnienia współpracy w zakresie wydatków wojskowych przed rozpoczynającym się szczytem NATO w Turcji.
We wspólnym oświadczeniu cztery państwa zadeklarowały, że będą współpracować na rzecz wzmocnienia wspólnych zdolności obronnych w odpowiedzi na sytuację bezpieczeństwa międzynarodowego oraz skutki trwającej wojny Rosji przeciwko Ukrainie.
Sygnatariusze ponownie wyrazili również poparcie dla Ukrainy, zapewniając o dalszym zaangażowaniu we wspieranie jej w obronie suwerenności.
Państwa poinformowały, że osiągnęły „znaczące postępy” w pracach nad Wielostronnym Mechanizmem Obronnym (Multilateral Defence Mechanism). Inicjatywa ma przyspieszyć inwestycje w obronność, ułatwić wspólne zakupy sprzętu wojskowego oraz połączyć zapotrzebowanie na kluczowe zdolności militarne.
Jak podkreślono w oświadczeniu, mechanizm ma odpowiadać na potrzeby wojskowe państw o zbliżonych priorytetach poprzez stworzenie nowego międzynarodowego modelu finansowania projektów obronnych.
Cztery rządy zapowiedziały szybkie rozpoczęcie formalnych negocjacji nad traktatem, z poszanowaniem procedur ratyfikacyjnych obowiązujących w każdym z państw. Celem jest uruchomienie mechanizmu do 2027 roku.
W oświadczeniu wskazano również, że nad technicznymi szczegółami projektu pracowała szersza grupa państw sojuszniczych. W kolejnym etapie Wielka Brytania, Holandia, Finlandia i Polska zamierzają wraz z kluczowymi partnerami rozszerzyć mechanizm o kolejnych uczestników.
Państwa zapowiedziały także kontynuowanie prac nad inicjatywą jesienią wspólnie z partnerami, którzy przystąpili do projektu. Podkreślono również, że nowe rozwiązania w zakresie międzynarodowego finansowania obronności mają być zgodne z działaniami pozostałych członków NATO na rzecz zwiększania zdolności wojskowych i interoperacyjności.
Brytyjska minister finansów Rachel Reeves oceniła, że system zakupów obronnych w Europie jest obecnie „zbyt rozdrobniony, kosztowny i powolny”.
„Dlatego pracowałam nad utworzeniem Wielostronnego Mechanizmu Obronnego, który zwiększy współpracę, usprawni zakupy i wzmocni nasze wspólne odstraszanie” – powiedziała.
Dodała, że w zmieniającej się sytuacji międzynarodowej najskuteczniejszym rozwiązaniem jest ścisła współpraca z sojusznikami. Wyraziła również zadowolenie z dołączenia Polski do inicjatywy, podkreślając, że wzmocni to bezpieczeństwo uczestniczących państw i ich sojuszników.
Szczyt NATO odbędzie się w dniach 7–8 lipca w Ankarze. Przywódcy państw członkowskich mają rozmawiać m.in. o realizacji zobowiązań dotyczących wydatków na obronność uzgodnionych podczas ubiegłorocznego szczytu, dalszym wsparciu wojskowym dla Ukrainy oraz zwiększeniu produkcji przemysłu obronnego.
