Ukraina chce wykorzystać potencjał regionu Karpat do zacieśnienia współpracy gospodarczej, energetycznej i infrastrukturalnej z państwami Europy Środkowej. W piątek prezydent Wołodymyr Zełenski ogłosił powstanie inicjatywy „Karpackiej Ósemki”, która ma stać się platformą wspólnych działań Ukrainy, siedmiu państw regionu oraz Unii Europejskiej.
Jak przekazał Zełenski we wpisie na platformie X, inicjatywa skupia osiem państw: Ukrainę, Rumunię, Serbię, Polskę, Słowację, Czechy, Austrię i Węgry. W ramach formatu uwzględniona została także Unia Europejska.
Gospodarzem szczytu, podczas którego zainaugurowano inicjatywę była Ukraina.
W swoim wystąpieniu Zełenski zwrócił uwagę na potrzebę przyspieszenia modernizacji dróg i kolei oraz zwiększenia możliwości przewozu towarów. Za jeden z istotnych celów uznał również poprawę mobilności wojskowej, która – jak wskazał – ma służyć wzmocnieniu zdolności obronnych.
Prezydent Ukrainy mówił także o konieczności rozbudowy połączeń między systemami energetycznymi państw regionu. Wśród obszarów wymagających inwestycji wymienił odnawialne źródła energii, surowce krytyczne oraz współpracę w sektorze produkcyjnym.
Według Zełenskiego region Karpat już teraz dysponuje rozwiniętymi powiązaniami handlowymi i energetycznymi między państwami. Na jego terenie znajdują się również strategiczne ukraińskie magazyny gazu, które prezydent określił jako jedne z największych w Europie.
Zełenski określił region jako naturalną europejską bramę dla szlaków prowadzących z Kaukazu Południowego i Azji przez Morze Czarne. Jego zdaniem wspólne wyzwania dotyczące klimatu, infrastruktury i funkcjonowania instytucji wymagają skoordynowanych działań państw regionu.
Prezydent Ukrainy zwrócił również uwagę na dotychczasowe postrzeganie Karpat, kojarzonych przede wszystkim z turystyką, kwestiami klimatycznymi oraz wsparciem dla lokalnych społeczności. Jak argumentował, region powinien odgrywać większą rolę jako źródło wzrostu gospodarczego, inwestycji i eksportu energii.
Zaapelował jednocześnie do Unii Europejskiej o nadanie regionowi większego znaczenia w unijnej polityce oraz zapewnienie odpowiednich środków na realizację związanych z nią działań.
Jak podkreślił Zełenski, nowa inicjatywa ma również łączyć sąsiadujące ze sobą regiony. Ma ona uzupełniać współpracę Ukrainy z państwami bałtyckimi i nordyckimi, a także działania prowadzone w ramach regionów Dunaju i Morza Czarnego oraz Bałkanów i Europy Południowo-Wschodniej.
Po zakończeniu inauguracyjnego szczytu przyjęto deklarację wyrażającą gotowość wszystkich uczestniczących państw do ustanowienia inicjatywy jako platformy współpracy.
Na marginesie szczytu Zełenski spotkał się również z uczestniczącymi w wydarzeniu przywódcami. Rozmawiał między innymi z prezydentem Rumunii Nicusorem Danem, prezydentem Serbii Aleksandarem Vučiciem oraz premierem Polski Donaldem Tuskiem.
