Ukraina ma w środę wznowić przesył ropy rurociągiem Przyjaźń – przekazała agencja Reuters powołując się na źródło branżowe. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski ogłosił, że prace naprawcze zostały zakończone, a także zaapelował do Unii Europejskiej o odblokowanie 90-miliardowej pożyczki, której realizację wstrzymano w związku ze sporem dotyczącym rurociągu.
Długotrwałe wstrzymanie dostaw ropy przez rurociąg, spowodowane rosyjskim atakiem na stację pompującą w Ukrainie w styczniu, wywołało silne niezadowolenie Węgier i Słowacji. Oba kraje nadal są uzależnione od rosyjskich dostaw surowca tym szlakiem. Państwa oskarżały Kijów o opóźnianie prac naprawczych, czemu Ukraina zaprzeczała.
Premier Węgier Viktor Orban zablokował pożyczkę UE dla Ukrainy, mimo wcześniejszej zgody Rady Europejskiej, co spotkało się z krytyką części państw członkowskich. Po wyborach z 12 kwietnia, w których Orban przegrał, pojawiła się możliwość złagodzenia napięć wokół tej sprawy.
We wtorek Zełenski poinformował, że naprawy zostały zakończone i rurociąg jest gotowy do uruchomienia. Według źródła branżowego przesył ropy ma rozpocząć się w środę w południe, a pierwszy wniosek tranzytowy złożyła węgierska firma MOL. Pierwsza partia surowca ma zostać podzielona po równo między Węgry i Słowację.
Zawieszenie przepływu ropy doprowadziło również do napięć między Kijowem a urzędnikami unijnymi, których Ukraina oskarżała o naciski w sprawie napraw infrastruktury.
W wieczornym wystąpieniu prezydent Ukrainy ponownie wezwał Brukselę do odblokowania środków finansowych, podkreślając, że nie ma już powodów do ich wstrzymywania.
Przedstawiciele unijni, w tym szefowa dyplomacji Kaja Kallas, wyrazili oczekiwanie, że decyzja w sprawie pożyczki zostanie podjęta w ciągu 24 godzin. Słowa padły we wtorek po spotkaniu ministrów spraw zagranicznych UE w Luksemburgu.
Komisarz UE ds. gospodarczych Valdis Dombrovskis ocenił, że potrzeby finansowe Ukrainy na 2026 rok są zabezpieczone, a pierwsza transza pożyczki może zostać wypłacona pod koniec maja lub na początku czerwca.
Z kolei strona rosyjska deklarowała wcześniej gotowość techniczną do wznowienia tłoczenia ropy. Jednocześnie pojawiły się informacje, że Rosja planuje od 1 maja wstrzymać transport kazachskiej ropy do Niemiec innym odgałęzieniem rurociągu Przyjaźń.
Według danych firmy ExPro, w ubiegłym roku tranzyt przez rurociąg spadł do najniższego poziomu od dekady i wyniósł 9,7 mln ton, z czego 4,9 mln trafiło na Słowację, a 4,35 mln na Węgry.
