Pierwsza runda rozmów między Iranem a Stanami Zjednoczonymi dotyczących zakończenia wojny na Bliskim Wschodzie zakończyła się w poniedziałek w szwajcarskim kurorcie Bürgenstock. Strony mają kontynuować rozmowy techniczne.
Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi ocenił, że dzięki mediacji Pakistanu i Kataru udało się osiągnąć „znaczący postęp”.
Wiceprezydent USA JD Vance poinformował w poniedziałek, że pierwsza runda rozmów stworzyła solidne podstawy do osiągnięcia ostatecznego porozumienia w sprawie zakończenia wojny na Bliskim Wschodzie.
„Położyliśmy bardzo dobre fundamenty pod skuteczne finalne porozumienie” – powiedział Vance dziennikarzom w szwajcarskim kurorcie Bürgenstock. Dodał, że „ostateczne porozumienie jest jak dom – jeszcze go nie zbudowaliśmy, ale stworzyliśmy solidną podstawę, która prowadzi nas w dobrym kierunku dla Amerykanów”.
Komitet Wysokiego Szczebla powołany przez Teheran i Waszyngton uzgodnił plan prowadzący do zawarcia ostatecznego porozumienia w ciągu 60 dni „tworząc podstawę do natychmiastowego rozpoczęcia kolejnych rozmów technicznych – przekazano w oświadczeniu Kataru i Pakistanu wydanym po zakończeniu pierwszej rundy rozmów.
Negocjacje na poziomie technicznym mają być kontynuowane przez resztę tygodnia w Bürgenstock i obejmować wszystkie kwestie związane z przyszłym porozumieniem.
Mechanizm dotyczący Libanu
Według oświadczenia USA i Iran miały zgodzić się na utworzenie specjalnego mechanizmu komunikacji dotyczącego Libanu. Jego celem jest zapewnienie przestrzegania zakończenia działań wojskowych w tym kraju.
Mechanizm ma działać przy udziale Libanu oraz przy wsparciu mediatorów. Według oświadczenia walki w Libanie w ostatnich dniach stanowiły zagrożenie dla realizacji porozumienia pokojowego.
Araghchi napisał na platformie X, że mechanizm dotyczący Libanu będzie „pierwszym prawdziwym testem”.
Cieśnina Ormuz
Iran i USA uzgodniły także utworzenie kanału komunikacji, który ma pomóc uniknąć incydentów i nieporozumień oraz zapewnić bezpieczny przepływ statków handlowych przez Cieśninę Ormuz.
Rozwiązanie ma obowiązywać przez 60 dni, czyli okres wskazany w podpisanym wcześniej memorandum. Iran zobowiązał się w nim do podjęcia „najlepszych starań” w celu zapewnienia bezpiecznej żeglugi.
W sobotę Teheran poinformował jednak o ponownym zamknięciu Cieśniny Ormuz w związku z izraelskimi atakami w Libanie.
Iran informuje o zniesieniu części ograniczeń
Araghchi przekazał w poniedziałek na platformie X, że zniesiono ograniczenia dotyczące eksportu ropy i produktów petrochemicznych, odblokowano część zamrożonych aktywów oraz rozpoczęto plan odbudowy i rozwoju Iranu.
Wspólny komunikat Kataru i Pakistanu nie zawierał jednak informacji o odblokowaniu irańskich środków.
W memorandum Stany Zjednoczone miały zobowiązać się do „zniesienia wszelkiego rodzaju sankcji wobec” Iranu oraz udostępnienia „zamrożonych lub objętych ograniczeniami środków finansowych i aktywów” tego kraju.
Mediatorzy
Katar i Pakistan odegrały kluczową rolę jako pośrednicy między Iranem i USA.
„Strony pełniące rolę mediatorów będą nadal dokładać wszelkich starań, aby negocjacje przebiegały w konstruktywnej atmosferze, mając na celu osiągnięcie ostatecznego porozumienia” – poinformowano we wspólnym oświadczeniu Kataru i Pakistanu.
Araghchi w poście na platformie X wyraził uznanie dla „niestrudzonych wysiłków mediacyjnych” obu państw.
