Rząd przedstawił w czwartek założenia programu „Deregulacja 2.0 – nowa jakość w funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości”, którego celem jest uproszczenie procedur oraz zwiększenie efektywności działania sądów. Program zaprezentowali w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów minister sprawiedliwości Waldemar Żurek, minister ds. nadzoru nad wdrażaniem polityki rządu Maciej Berek oraz wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha.
Jak podkreślił Berek, planowane rozwiązania mają sprawić, że wymiar sprawiedliwości będzie funkcjonował szybciej i sprawniej. Zwrócił jednak uwagę, że realizacja tego celu wymaga uwzględnienia szeregu czynników, w tym istniejących uwarunkowań ustrojowych.
Żurek zaznaczył, że jednym z najważniejszych założeń programu jest ułatwienie obywatelom korzystania z prawa do sądu. Ma temu służyć m.in. ograniczenie papierowej dokumentacji oraz rozwój usług świadczonych drogą elektroniczną.
Reforma została oparta na trzech filarach.
Pierwszy filar „mądra cyfryzacja”, zakłada rozwój nowoczesnych usług cyfrowych, dzięki którym wiele spraw sądowych będzie można załatwić bez wizyty w sądzie, co ma skrócić czas postępowań i obniżyć ich koszty.
Drugi, „nowe kompetencje”, przewiduje przekazanie części powtarzalnych obowiązków wykonywanych dotąd przez sędziów innym zawodom i instytucjom prawnym.
Trzeci koncentruje się na uproszczeniu procedur oraz lepszej organizacji pracy sądów, tak aby odpowiadały potrzebom obywateli i przedsiębiorców.
Jednym z planowanych rozwiązań jest udostępnienie Krajowego Rejestru Sądowego oraz ksiąg wieczystych w aplikacji mObywatel. Dzięki temu informacje o przedsiębiorstwach i nieruchomościach będzie można sprawdzić bezpośrednio z poziomu aplikacji.
Resort sprawiedliwości zapowiedział również dalszą cyfryzację postępowań karnych i gospodarczych.
W przypadku spraw gospodarczych całość dokumentacji ma być prowadzona elektronicznie, a wymiana pism między stronami a sądem odbywać się wyłącznie w formie cyfrowej.
Program obejmuje także rozszerzenie uprawnień notariuszy, utworzenie bezpłatnego Krajowego Rejestru Mediatorów dostępnego online oraz podwyższenie wynagrodzeń mediatorów. Przypomniano również o stopniowym zwiększaniu kompetencji referendarzy, którzy przejmują część powtarzalnych czynności, m.in. w sprawach spadkowych oraz postępowaniach dotyczących upadłości konsumenckiej.
Wśród zapowiedzianych zmian znalazły się również wprowadzenie e-Weksla jako elektronicznej alternatywy dla papierowych zabezpieczeń wierzytelności, reforma systemu biegłych sądowych oraz podniesienie progów wartości przedmiotu sporu.
