Polska zapowiedziała w środę, że odpowie wspólnie z innymi państwami na działania Izraela związane z planowaną likwidacją beduińskiej wioski Khan al-Ahmar na okupowanym Zachodnim Brzegu. W miejscowości od kilku lat pomoc humanitarną prowadzi Polska Misja Medyczna.
Jak przekazała Polska Agencja Prasowa, organizacja z siedzibą w Krakowie podkreśliła, że realizowany przez trzy lata program wsparcia, finansowany z pieniędzy polskich podatników, może zostać całkowicie zaprzepaszczony. Według misji wyburzenie wioski pozbawi mieszkańców domów oraz zniszczy efekty prowadzonych projektów pomocowych.
Rzecznik polskiego MSZ Maciej Wewiór poinformował, że Warszawa będzie reagować razem z państwami sprzeciwiającymi się planom rozbiórki.
Khan al-Ahmar, położone na wschód od Jerozolimy w pobliżu strategicznego korytarza E1, od lat uznawane jest za symbol wysiedleń Palestyńczyków na okupowanych terytoriach. Palestyńczycy oraz część państw europejskich wskazują, że obszar ten ma kluczowe znaczenie dla zachowania ciągłości terytorialnej przyszłego państwa palestyńskiego. Izraelskie władze utrzymują natomiast, że wioska została zbudowana nielegalnie. Krytycy planów rozbiórki twierdzą z kolei, że usunięcie mieszkańców mogłoby zostać uznane za przymusowe przesiedlenie w świetle prawa międzynarodowego.
W lipcu ubiegłego roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości wydał opinię, w której uznał izraelską okupację terytoriów palestyńskich za nielegalną oraz wezwał do likwidacji wszystkich osiedli na Zachodnim Brzegu i we Wschodniej Jerozolimie.
Europejscy dyplomaci i państwa Unii Europejskiej wielokrotnie angażowali się wcześniej w sprawę kolejnych prób wyburzenia. Szczególne obawy budziła możliwość zniszczenia infrastruktury humanitarnej finansowanej przez europejskie rządy i organizacje pozarządowe, w tym szkół oraz obiektów socjalnych.
Polska coraz bardziej krytyczna wobec Izraela
Obecna sytuacja jest kolejnym sygnałem pogłębiających się napięć w relacjach Polski i Izraela, które w ostatnim czasie stają się coraz bardziej zauważalne.
Kilka dni wcześniej Polska wezwała chargé d’affaires Izraela po wypowiedziach ministra bezpieczeństwa narodowego Itamara Ben-Gwira. Polityk kpił z zatrzymanych aktywistów propalestyńskich, wśród których znajdowali się także polscy obywatele uczestniczący w inicjatywie Global Sumud Flotilla. Warszawa rozpoczęła następnie procedury mające na celu wprowadzenie zakazu wjazdu Ben-Gwira do Polski.
W wydanych wcześniej oświadczeniach Polska sprzeciwiała się również rozbudowie izraelskich osiedli na Zachodnim Brzegu, podzielając stanowisko Unii Europejskiej, według którego osadnictwo utrudnia realizację rozwiązania dwupaństwowego.
Organizacje pomocowe zwracają uwagę, że niszczenie infrastruktury finansowanej przez zagranicznych darczyńców prowadzi nie tylko do przesiedleń mieszkańców, ale także może pogłębiać napięcia pomiędzy Izraelem a europejskimi państwami wspierającymi działania humanitarne na terytoriach palestyńskich.
Cała sytuacja wpisuje się również w szerszą zmianę tonu w Europie wobec działań Izraela w Gazie i na okupowanych terytoriach. Kraje takie jak Hiszpania, Irlandia czy Norwegia w ostatnich miesiącach coraz ostrzej krytykowały izraelskie operacje, a w wielu państwach UE rośnie presja społeczna na bardziej zdecydowane działania dotyczące dostępu pomocy humanitarnej i ochrony ludności cywilnej.
Stanowisko Polski pozostaje jednak bardziej wyważone niż w przypadku części zachodnioeuropejskich partnerów. Polskie władze nadal łączą krytykę konkretnych działań Izraela z poparciem dla bezpieczeństwa tego państwa oraz potępieniem Hamasu.
