Premier Donald Tusk zapowiedział w środę działania na rzecz przywrócenia praworządności w Polsce. Jego deklaracja padła w czasie narastającego sporu o niezależność sędziów, który doprowadził do przepychanek między prawicowymi demonstrantami a policją przed siedzibą Trybunału Konstytucyjnego w Warszawie.
Wieloletni konflikt dotyczący powoływania sędziów zaostrzył się po tym, jak prezydent Polski odrzucił jedną z ostatnich kandydatur. Tymczasem rząd Tuska podejmuje próby reformy systemu nominacji sędziowskich, krytykowanego przez polskie i europejskie sądy.
Jak informowały media, do krótkiego starcia doszło, gdy policja zaczęła usuwać bariery ustawione przez demonstrantów. Protestujący próbowali w ten sposób uniemożliwić sędziom wejście do Trybunału Konstytucyjnego.
Próby powołania nowych sędziów spotykają się z silnym sprzeciwem środowisk prawicowych i pogłębiają konflikt wokół Trybunału.
„Państwo polskie zbyt długo działa bez prawidłowo wybranego Trybunału Konstytucyjnego” – powiedział Tusk w nagraniu opublikowanym na platformie X.
Premier zapowiedział, że władze wykorzystają dostępne środki, aby przywrócić „ład prawny i ład konstytucyjny”. Zadeklarował również, że w działania na rzecz przywrócenia praworządności zaangażują się władze Warszawy, policja, służby oraz prokuratura.
Spór o nominacje do Trybunału Konstytucyjnego
W 2015 roku Prawo i Sprawiedliwość powołało do Trybunału sędziów o wyraźnych powiązaniach politycznych. Parlament zignorował nominacje dokonane przez poprzedni rząd i niezgodnie z prawem powołał na ich miejsce 3 innych sędziów.
W 2021 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka potępił tę decyzję, uznając, że skład orzekający został powołany niezgodnie z prawem.
Po wygranych wyborach w 2023 roku rząd Donalda Tuska zapowiedział rozwiązanie kryzysu i zagwarantowanie, że parlament będzie powoływał wyłącznie bezstronnych sędziów.
Prezydent Karol Nawrocki, wspierany przez Prawo i Sprawiedliwość, odmawia jednak zatwierdzania kandydatów zgłaszanych do Trybunału Konstytucyjnego przez obóz rządzący.
